Buzz Aldrin: Drugi człowiek na Księżycu i ikona eksploracji kosmosu

10

Buzz Aldrin, urodzony jako Edwin Eugene Aldrin Jr. 20 stycznia 1930 roku, to ikoniczny amerykański astronauta, inżynier i pilot, który na początku 2026 roku będzie obchodził swoje 96. urodziny. Jako drugi człowiek w historii postawił stopę na Księżycu podczas przełomowej misji Apollo 11 w 1969 roku, pozostając jednocześnie ostatnim żyjącym członkiem tej legendarnej załogi. Jego życie, naznaczone zarówno wybitnymi osiągnięciami w eksploracji kosmosu, jak i osobistymi wyzwaniami, stanowi fascynujący rozdział w historii ludzkości i jest symbolem odwagi oraz determinacji w dążeniu do gwiazd.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku będzie miał 96 lat.
• Żona/Mąż: Ostatnią żoną była Anca Faur (zmarła w 2025).
• Dzieci: Troje dzieci z pierwszego małżeństwa z Joan Archer.
• Zawód: Astronauta, inżynier, pilot.
• Główne osiągnięcie: Bycie drugim człowiekiem, który postawił stopę na Księżycu (misja Apollo 11).

Kim jest Buzz Aldrin? Podstawowe informacje biograficzne

Dane osobowe i początki

Edwin Eugene Aldrin Jr., znany światu jako Buzz Aldrin, urodził się 20 stycznia 1930 roku. Jego życiowa podróż, która rozpoczęła się w Glen Ridge w stanie New Jersey, zaprowadziła go na szczyty ludzkich możliwości – na powierzchnię Księżyca. W styczniu 2026 roku będzie obchodził swoje 96. urodziny, będąc żywym świadectwem niezwykłej ery eksploracji kosmicznej.

Geneza pseudonimu „Buzz” i oficjalna zmiana

Imię „Buzz” przylgnęło do Edwina Aldrina już w dzieciństwie. Jego siostra, mając trudności z wymową słowa „brother”, nazywała go „buzzer”, co z czasem przekształciło się w „Buzz”. To ujmujące przezwisko stało się jego znakiem rozpoznawczym na całym świecie, a w 1988 roku zostało oficjalnie jego prawnym imieniem, podkreślając jego unikalną tożsamość.

Wykształcenie i przydomek akademicki „Dr. Rendezvous”

Buzz Aldrin posiada imponujące wykształcenie, które stanowiło fundament jego późniejszych osiągnięć. W 1963 roku uzyskał doktorat z astronautyki na Massachusetts Institute of Technology (MIT), stając się pierwszym astronautą z tytułem naukowym doktora. Jego praca doktorska poświęcona technikom spotkań orbitalnych przyniosła mu w NASA przydomek „Dr. Rendezvous”, świadczący o jego głębokiej wiedzy technicznej i kluczowym wkładzie w rozwój manewrów kosmicznych.

Status najstarszego żyjącego astronauty i ostatniego z Apollo 11

Po śmierci Jima Lovella w 2025 roku, Buzz Aldrin objął znaczący tytuł najstarszego żyjącego astronauty na świecie. Jest on również ostatnim żyjącym członkiem legendarnej załogi Apollo 11, co czyni go żywym pomostem do jednego z najważniejszych momentów w historii ludzkości – lądowania na Księżycu. Jego obecność stanowi symbol i inspirację dla wielu pokoleń.

Rodzina i życie prywatne Buzza Aldrina

Pochodzenie rodziny i ironiczne nazwisko matki

Buzz Aldrin pochodzi z rodziny o silnych tradycjach wojskowych i przemysłowych. Jego ojciec, Edwin Eugene Aldrin Sr., był weteranem I wojny światowej i dyrektorem w firmie Standard Oil. Matka, Marion Aldrin, nosiła nazwisko panieńskie Moon, co stanowiło niezwykle ironiczną zbieżność z przyszłą kosmiczną karierą jej syna, Edwina Eugene Aldrina Jr.

Historia małżeństw

Życie osobiste Buzza Aldrina było naznaczone czterema małżeństwami. Jego pierwszą żoną była Joan Archer, z którą rozwiódł się w 1974 roku po dwudziestu latach związku. Kolejne małżeństwa to Beverly Van Zile (1975–1978) oraz Lois Driggs Cannon (1988–2012). W 2023 roku poślubił Ancę Faur, która zmarła w 2025 roku. Ta złożona historia związków prywatnych stanowi ważny element jego biografii.

Przynależność do wspólnoty wolnomularskiej

Oprócz swojej kariery wojskowej i kosmicznej, Buzz Aldrin jest również członkiem wspólnoty wolnomularskiej (Freemasonry). Ta przynależność stanowi część jego życia prywatnego i społecznego, ukazując go jako osobę o szerszych zainteresowaniach i zaangażowaniu poza sferą zawodową.

Kariera wojskowa i naukowa Buzza Aldrina

Służba w West Point i stopień naukowy

Droga Buzza Aldrina do astronautyki wiodła przez prestiżową Akademię Wojskową Stanów Zjednoczonych w West Point, którą ukończył w 1951 roku z trzecią lokatą w swojej klasie. Tam zdobył stopień licencjata w dziedzinie inżynierii mechanicznej, co stanowiło solidne podstawy do dalszej kariery w naukach technicznych i wojsku.

Udział w wojnie koreańskiej i dokonania bojowe

Po ukończeniu West Point, Buzz Aldrin służył jako pilot myśliwca podczas wojny w Korei. W trakcie konfliktu wykonał 66 misji bojowych na samolotach F-86 Sabre, wykazując się odwagą i umiejętnościami. Jego dokonania bojowe obejmowały zestrzelenie dwóch północnokoreańskich odrzutowców MiG-15, co świadczy o jego doświadczeniu w walce powietrznej.

Incydent podczas lotu treningowego

Podczas jednego z lotów treningowych w Bartow Air Base, Aldrin omal nie stracił życia. Po wykonaniu skomplikowanego manewru akrobacyjnego, podwójnego przewrotu Immelmanna, doznał chwilowego zamroczenia (grayout). Odzyskał panowanie nad maszyną w dramatycznej sytuacji, zaledwie 610 metrów nad ziemią, co było świadectwem jego opanowania i determinacji w obliczu kryzysu.

Emerytura z Sił Powietrznych USA w stopniu generała brygady

Po 21 latach czynnej służby w Siłach Powietrznych USA (USAF), Buzz Aldrin osiągnął stopień generała brygady. Na emeryturę przeszedł 1 lipca 1972 roku, kończąc tym samym ważny etap swojej kariery, który ukształtował go jako dowódcę i wykwalifikowanego pilota.

Kariera w NASA i podróże kosmiczne

Selekcja do programu NASA i determinacja

Buzz Aldrin został wybrany do trzeciej grupy astronautów NASA w 1963 roku. Jego droga do tej prestiżowej grupy nie była jednak prosta – jego początkowa kandydatura w 1962 roku została odrzucona z powodu braku doświadczenia jako pilot testowy. Dzięki determinacji i dalszemu rozwojowi umiejętności, Aldrin ostatecznie spełnił kryteria i dołączył do elitarnego zespołu NASA, gdzie miał odegrać kluczową rolę w historii eksploracji kosmosu.

Rekordy podczas misji Gemini 12

W 1966 roku, podczas misji Gemini 12, Buzz Aldrin ustanowił ówczesny rekord czasu spędzonego poza statkiem kosmicznym (EVA). Wykonał trzy spacery kosmiczne, które łącznie trwały 5 godzin i 30 minut. Te osiągnięcia w dziedzinie kosmicznych spacerów były kluczowe dla rozwoju technik niezbędnych do przyszłych, bardziej ambitnych misji, takich jak lądowanie na Księżycu.

Misja Apollo 11 i historyczne lądowanie na Księżycu

Najważniejszym momentem w karierze Buzza Aldrina, a zarazem jednym z najważniejszych w historii ludzkości, była misja Apollo 11. 21 lipca 1969 roku o godzinie 03:15:16 UTC, Buzz Aldrin stał się drugim człowiekiem w historii, który postawił stopę na powierzchni Księżyca. Wychodząc z lądownika Eagle, uczynił to 19 minut po swoim koledze z załogi, Neilu Armstrongu. To wydarzenie, znane jako lądowanie na Księżycu, było kulminacją lat wysiłków i marzeń o eksploracji kosmosu, a samo lądowanie na the moon na zawsze zmieniło postrzeganie możliwości człowieka.

Ceremonia komunii świętej na Księżycu

Jako starszy prezbiteriański (Presbyterian elder), Buzz Aldrin odprawił na Księżycu prywatną ceremonię komunii świętej. Ten duchowy moment miał miejsce na powierzchni Srebrnego Globu, czyniąc chleb i wino pierwszymi pokarmami spożytymi przez człowieka w tak niezwykłym miejscu. Było to symboliczne połączenie ludzkiej duchowości z eksploracją kosmosu.

Łączny czas spędzony w kosmosie

Podczas swojej kariery astronauty, Buzz Aldrin łącznie spędził w kosmosie 12 dni, 1 godzinę i 53 minuty. Udział w dwóch kluczowych misjach programów Gemini i Apollo, w tym w historycznej misji Apollo 11, ugruntował jego pozycję jako jednego z najbardziej doświadczonych i zasłużonych astronautów w historii lotów kosmicznych (spaceflight).

Nagrody i osiągnięcia Buzza Aldrina

Najwyższe odznaczenia cywilne USA

Za swoje wybitne osiągnięcia i wkład w rozwój eksploracji kosmosu, Buzz Aldrin został uhonorowany najwyższymi odznaczeniami cywilnymi Stanów Zjednoczonych. W 1969 roku otrzymał Prezydencki Medal Wolności (Presidential Medal of Freedom), a także Złoty Medal Kongresu (Congressional Gold Medal). Te prestiżowe nagrody podkreślają znaczenie jego roli w historii Ameryki i świata.

Odznaczenia wojskowe

Służba wojskowa Buzza Aldrina również została doceniona licznymi odznaczeniami. Za swoją służbę otrzymał dwukrotnie Air Force Distinguished Service Medal, dwukrotnie Distinguished Flying Cross oraz trzykrotnie Air Medal. Te wyróżnienia świadczą o jego odwadze, profesjonalizmie i poświęceniu podczas kariery wojskowej, zanim jeszcze wkroczył w świat kosmosu.

Zdrowie, trudności i wyzwania

Walka z depresją i alkoholizmem

Po opuszczeniu NASA, Buzz Aldrin zmagał się z poważnymi problemami zdrowotnymi. W swoich autobiografiach „Return to Earth” (1973) oraz „Magnificent Desolation” (2009) szczerze opisał swoją walkę z depresją kliniczną oraz alkoholizmem. Jego otwartość na temat tych trudności miała na celu zwrócenie uwagi na problemy zdrowia psychicznego, zwłaszcza w kontekście wyzwań związanych z powrotem do życia cywilnego po tak niezwykłych doświadczeniach.

Incydent medyczny na Biegunie Południowym

W grudniu 2016 roku, podczas wyprawy turystycznej na Biegun Południowy, stan zdrowia Buzza Aldrina nagle się pogorszył. Ze względów medycznych musiał zostać ewakuowany do Christchurch w Nowej Zelandii. Ten incydent przypomniał o kruchości ludzkiego zdrowia, nawet u tak wytrzymałych osób jak legendarny astronauta.

Kontrowersje i incydenty

Incydent z Bartem Sibrelem

We wrześniu 2002 roku Buzz Aldrin znalazł się w centrum głośnego incydentu w Beverly Hills. Został zaatakowany werbalnie przez Barta Sibrela, zwolennika teorii spiskowych, który osaczył go, nazywając „tchórzem i kłamcą” i żądając przysięgi na Biblię, że lądowanie na Księżycu nie było sfałszowane. W odpowiedzi Aldrin uderzył Sibrela w twarz, co wywołało szerokie medialne zainteresowanie i dyskusję na temat natrętnych zachowań i teorii spiskowych dotyczących misji Apollo 11.

Spór prawny z dziećmi

W 2018 roku Buzz Aldrin był zaangażowany w spór prawny ze swoimi dziećmi, Andrew i Janicą, oraz byłą menedżerką Christiną Korp. Oskarżył ich o niewłaściwe zarządzanie jego finansami i próbę przejęcia kontroli nad jego majątkiem. Ta sytuacja ukazała trudności w zarządzaniu dziedzictwem i zasobami osób publicznych, nawet w podeszłym wieku.

Ciekawostki i działalność po NASA

Koncepcja „Aldrin cycler”

Po zakończeniu kariery astronauty, Buzz Aldrin aktywnie działa na rzecz dalszej eksploracji kosmosu. Jest twórcą koncepcji tzw. „Aldrin cycler” – specjalnej, eliptycznej trajektorii dla statków kosmicznych, która umożliwia regularne i wydajne podróże między Ziemią a Marsem przy minimalnym zużyciu paliwa. Ta innowacyjna koncepcja ma kluczowe znaczenie dla przyszłych misji międzyplanetarnych.

Działalność na rzecz eksploracji Marsa

Buzz Aldrin jest gorącym orędownikiem załogowej misji na Marsa i aktywnie promuje dalszą eksplorację kosmosu poprzez swoje publikacje i wystąpienia publiczne. Jego wizja przyszłości podróży kosmicznych inspiruje naukowców i entuzjastów na całym świecie, podkreślając jego niezachwiane zaangażowanie w odkrywanie nieznanego.

Zdjęcia z wojny koreańskiej

Ciekawostką z wczesnego okresu kariery Buzza Aldrina są zdjęcia wykonane przez jego kamerę zamontowaną na myśliwcu podczas wojny w Korei. Jedno z tych zdjęć, pokazujące pilota MiG-a katapultującego się z maszyny, zostało opublikowane w magazynie „Life” 8 czerwca 1953 roku, dokumentując dramatyczne chwile z jego służby wojskowej i stanowiąc rzadki wizualny zapis tamtych wydarzeń.

Najważniejsze osiągnięcia Buzza Aldrina w pigułce

• Drugi człowiek na Księżycu: 21 lipca 1969 roku podczas misji Apollo 11.
• Rekord czasu EVA: Ustanowił rekord czasu spędzonego poza statkiem kosmicznym podczas misji Gemini 12 (5 godzin i 30 minut).
• Pierwszy astronauta z doktoratem: Posiada doktorat z astronautyki uzyskany na MIT w 1963 roku.
• Weteran wojny koreańskiej: Jako pilot myśliwca zestrzelił dwa samoloty MiG-15.
• Generał brygady USAF: Zakończył karierę wojskową w stopniu generała brygady.

Historia małżeństw Buzza Aldrina

• Joan Archer (1954–1974)
• Beverly Van Zile (1975–1978)
• Lois Driggs Cannon (1988–2012)
• Anca Faur (2023–2025)

Kluczowe misje kosmiczne Buzza Aldrina

• Gemini 12 (1966) – kluczowe dla rozwoju technik EVA, ustanowienie rekordów w spacerach kosmicznych.
• Apollo 11 (1969) – historyczne lądowanie na Księżycu, jako drugi człowiek na jego powierzchni.

Tabela: Odznaczenia wojskowe i cywilne

Buzz Aldrin, jako drugi człowiek, który postawił stopę na Księżycu i pierwszy astronauta z doktoratem, pozostaje niezaprzeczalną ikoną eksploracji kosmosu. Jego dziedzictwo wykracza poza historyczne osiągnięcia w locie kosmicznym, obejmując również innowacyjne koncepcje dla przyszłych podróży międzyplanetarnych, takie jak jego autorska koncepcja „Aldrin cycler”. Pomimo zmagań z problemami zdrowotnymi i publicznymi wyzwaniami, Buzz Aldrin nadal inspiruje nas swoją niezwykłą determinacją i nienaruszalną wiarą w przyszłość ludzkości w kosmosie, przypominając o nieograniczonej sile ludzkiego ducha i ambicji odkrywania nieznanego.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Buzz_Aldrin