Margaret Hamilton, właściwie Margaret Brainard Hamilton, urodzona 9 grudnia 1902 roku w Cleveland, Ohio, była wybitną amerykańską aktorką, która na stałe zapisała się w historii kina dzięki swojej niezapomnianej roli Złej Czarownicy z Zachodu w kultowym filmie „Czarnoksiężnik z Oz”. Jej kariera, trwająca ponad pięć dekad, obejmowała wszechstronne dokonania na deskach teatru, w produkcjach filmowych, radiowych i telewizyjnych. Aktorka zmarła 16 maja 1985 roku w Salisbury w stanie Connecticut, pozostawiając po sobie spuściznę artystyczną i społeczną, która wciąż rezonuje.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na maj 1985 roku miała 82 lata.
- Żona/Mąż: Była zamężna z Paulem Boyntonem Meserve’em (rozwód w 1938 roku).
- Dzieci: Miała jednego syna, Hamiltona „Tony’ego” Wadswortha Meserve’a.
- Zawód: Aktorka.
- Główne osiągnięcie: Ikoniczna rola Złej Czarownicy z Zachodu w filmie „Czarnoksiężnik z Oz”.
Podstawowe informacje o Margaret Hamilton
Margaret Brainard Hamilton urodziła się 9 grudnia 1902 roku w Cleveland, Ohio. Swoje życie zakończyła 16 maja 1985 roku w Salisbury, Connecticut, przeżywszy 82 lata. Jej długoletnia kariera artystyczna, rozpoczęta w 1929 roku, trwała do 1984 roku, obejmując różnorodne formy ekspresji artystycznej. Zanim w pełni poświęciła się aktorstwu, ukończyła Wheelock College w Bostonie, zdobywając kwalifikacje nauczycielki przedszkolnej, zgodnie z życzeniem rodziców.
Życie prywatne Margaret Hamilton
Małżeństwo i rodzina
13 czerwca 1931 roku Margaret Hamilton poślubiła Paula Boyntona Meserve’a. Ich małżeństwo, naznaczone trudnościami, zakończyło się rozwodem w 1938 roku. Aktorka oskarżyła męża o przemoc fizyczną, co stanowiło kluczowy powód rozstania.
Samotne wychowanie syna
Z małżeństwa z Paulem Meserve’em narodził się syn, Hamilton „Tony” Wadsworth Meserve. Po orzeczeniu rozwodu, Margaret Hamilton samotnie wychowywała dziecko, uzyskawszy wyłączną opiekę nad nim. Decyzja ta ukształtowała jej dalsze życie osobiste.
Relacje osobiste
Po burzliwym rozwodzie w 1938 roku, Margaret Hamilton nigdy więcej nie wyszła za mąż. Choć nigdy publicznie nie komentowała swojej orientacji, Bruce Vilanch, z którym współpracowała, sugerował, że aktorka identyfikowała się jako lesbijka. To nieoficjalne stwierdzenie dodaje kolejną warstwę do jej złożonego życia prywatnego.
Kariera zawodowa Margaret Hamilton
Początki kariery i debiut
Karierę ekranową Margaret Hamilton rozpoczęła w 1933 roku, wcielając się w postać Helen Hallam w filmie MGM „Another Language”. Rola ta była powtórzeniem jej sukcesu na deskach Broadwayu, gdzie wcześniej z powodzeniem zaprezentowała swoje umiejętności aktorskie. Ten debiut otworzył jej drzwi do dalszych projektów filmowych.
Ikoniczna rola w „Czarnoksiężniku z Oz”
Geneza roli
Najbardziej rozpoznawalną kreacją Margaret Hamilton, która na zawsze wpisała ją do historii kina, była postać Złej Czarownicy z Zachodu oraz jej ziemskiego odpowiednika, Almiry Gulch, w legendarnym filmie MGM „Czarnoksiężnik z Oz” z 1939 roku. Rola ta przypadła jej w udziale po rezygnacji aktorki Gale Sondergaard, która nie chciała grać postaci określonej jako brzydka, zamiast czarująca i piękna.
Znaczenie postaci
Postać Złej Czarownicy z Zachodu w wykonaniu Margaret Hamilton zdobyła uznanie krytyków i publiczności. American Film Institute sklasyfikował ją jako 4. największego czarnego charakteru w historii kina oraz najważniejszego kobiecego złoczyńcę wszech czasów. To świadectwo siły jej kreacji aktorskiej i niezapomnianego wpływu na kulturę popularną.
Warunki pracy i zarobki
Podczas pracy nad „Czarnoksiężnikiem z Oz”, Margaret Hamilton zarabiała 1000 dolarów tygodniowo. Zdecydowanie odmawiała jednak podpisania kontraktu na wyłączność z jakimkolwiek studiem filmowym, co dawało jej swobodę wyboru kolejnych projektów i zachowanie niezależności artystycznej.
Działalność w radiu, telewizji i teatrze
Role telewizyjne
W latach 60. i 70. XX wieku Margaret Hamilton była regularnie obecna na małym ekranie. Wystąpiła między innymi jako Esther Frump, matka Morticii Addams, w trzech odcinkach kultowego serialu „Rodzina Addamsów”, dodając swój charakterystyczny akcent do produkcji.
Reklamy telewizyjne
W latach 70. aktorka stała się rozpoznawalną twarzą w ogólnokrajowych kampaniach reklamowych kawy Maxwell House. Wcielała się tam w postać Cory, właścicielki sklepu wielobranżowego, budując ciepły i swojski wizerunek marki.
Kariera teatralna
Margaret Hamilton rozwijała również swoją karierę teatralną, występując w znaczących musicalach. Do jej ważnych ról należały te w produkcjach takich jak „Show Boat” (1966) i „Oklahoma!” (1968). Uczestniczyła również w narodowej trasie musicalu „A Little Night Music”, prezentując swoje wszechstronne talenty.
Udział w operach mydlanych
Aktorka miała również okazję do pracy w popularnych operach mydlanych. Jej nazwisko pojawiało się w obsadach takich seriali jak „Valiant Lady”, „The Secret Storm” oraz „As the World Turns”, gdzie udowadniała swoją wszechstronność w grze dramatycznej.
Zaangażowanie społeczne i osobowość Margaret Hamilton
Działalność na rzecz edukacji
Przez całe swoje życie Margaret Hamilton była silnie zaangażowana w sprawy edukacji publicznej. Dowodem tego zaangażowania było jej zasiadanie w Radzie Edukacji Beverly Hills w latach 1948–1951, gdzie aktywnie wpływała na kształtowanie polityki edukacyjnej.
Aktywizm na rzecz praw zwierząt
Aktorka była również gorącą działaczką na rzecz praw zwierząt. Regularnie pojawiała się w kampaniach organizacji promujących dobrostan zwierząt, wykorzystując swoją rozpoznawalność do zwrócenia uwagi na ważną społeczną sprawę.
Budowanie pozytywnego wizerunku wśród dzieci
Mimo przerażającej roli Złej Czarownicy, Margaret Hamilton bardzo dbała o to, by jej ekranowy wizerunek nie budził strachu wśród najmłodszych widzów. W 1975 roku wystąpiła w programie „Mister Rogers’ Neighborhood”, gdzie wyjaśniała dzieciom, że postać, którą gra, to jedynie kostium, łagodząc tym samym ewentualne negatywne skojarzenia.
Charakter i filantropia
Wbrew wizerunkowi czarownicy, w rzeczywistości Margaret Hamilton była osobą niezwykle troskliwą i oddaną. Regularnie wspierała organizacje charytatywne i pielęgnowała relacje z młodymi fanami, co świadczy o jej głębokiej empatii i życzliwości.
Wypadki i kontrowersje związane z Margaret Hamilton
Wypadki na planie „Czarnoksiężnika z Oz”
Oparzenia Margaret Hamilton
23 grudnia 1938 roku, podczas kręcenia sceny ognistego wyjścia z Munchkinlandu w „Czarnoksiężniku z Oz”, Margaret Hamilton doznała poważnych obrażeń. Awaria zapadni spowodowała u niej oparzenia drugiego stopnia na twarzy i trzeciego stopnia na dłoni. Ten niefortunny wypadek znacząco wpłynął na dalszy przebieg produkcji.
Warunki pracy po wypadku
Po powrocie na plan „Czarnoksiężnika z Oz”, Margaret Hamilton postawiła stanowczy warunek: „żadnych więcej fajerwerków”. Odmówiła dalszej pracy z elementami pirotechnicznymi, dbając o swoje bezpieczeństwo po tragicznym incydencie.
Wypadek dublerki
Wypadki na planie tego filmu dotknęły nie tylko główną aktorkę. Jej dublerka, Betty Danko, również uległa poważnemu wypadkowi. Podczas sceny pisania na niebie, eksplodowała rura imitująca miotłę, powodując obrażenia.
Kontrowersje związane z rolą Złej Czarownicy
Odcinek „Ulicy Sezamkowej”
W 1976 roku, odcinek „Ulicy Sezamkowej”, w którym Margaret Hamilton ponownie wcieliła się w rolę Złej Czarownicy, wywołał lawinę skarg od rodziców. Strach, jaki postać wzbudziła u dzieci, doprowadził do tego, że odcinek nie był emitowany przez kolejne 40 lat.
Publiczna dyskusja wokół rozwodu
W 1938 roku rozwód Margaret Hamilton z Paulem Meserve’em stał się przedmiotem publicznej dyskusji. Drastyczne szczegóły dotyczące przemocy domowej, które wyszły na jaw, wywołały szerokie poruszenie w społeczeństwie.
Ciekawostki z życia Margaret Hamilton
Wymiary i obecność ekranowa
Margaret Hamilton mierzyła zaledwie 152 cm wzrostu. Ta niewielka postawa często zaskakiwała fanów, którzy kojarzyli ją z potężną i dominującą obecnością na ekranie, szczególnie w roli Złej Czarownicy.
Przyjaźń z Judy Garland
Aktorka była bliską przyjaciółką Judy Garland. Na planie filmu „Babes in Arms” pełniła dla niej rolę mentorki i powierniczki, wspierając młodszą koleżankę w pracy i życiu prywatnym.
Słynny cytat filmowy
Jedna z najbardziej rozpoznawalnych kwestii wypowiedzianych przez Margaret Hamilton w „Czarnoksiężniku z Oz” – „I’ll get you, my pretty, and your little dog, too!” – została uznana za 99. najlepszy cytat filmowy w historii kina, co podkreśla jej trwałe miejsce w kulturze.
Losy po śmierci
Po śmierci Margaret Hamilton w 1985 roku, jej ciało zostało poddane kremacji. Prochy aktorki zostały następnie rozproszone, kończąc ziemską podróż jednej z najbardziej pamiętnych postaci w historii kina.
Kluczowe momenty w karierze i życiu Margaret Hamilton
Chronologia najważniejszych wydarzeń
- 1902: Urodzenie Margaret Brainard Hamilton w Cleveland, Ohio.
- 1931: Ślub z Paulem Boyntonem Meserve’em.
- 1933: Debiut ekranowy w filmie „Another Language”.
- 1938: Rozwód z Paulem Meserve’em; wypadek na planie „Czarnoksiężnika z Oz”.
- 1939: Premiera filmu „Czarnoksiężnik z Oz” i ikoniczna rola Złej Czarownicy.
- Lata 60. i 70.: Regularne występy telewizyjne, w tym w „Rodzinie Addamsów”.
- Lata 70.: Twarz kampanii reklamowych kawy Maxwell House.
- 1975: Występ w „Mister Rogers’ Neighborhood”.
- 1976: Emisja kontrowersyjnego odcinka „Ulicy Sezamkowej”.
- 1984: Zakończenie kariery zawodowej.
- 1985: Śmierć Margaret Hamilton.
Wybrane role teatralne i telewizyjne
| Rok | Tytuł | Rola/Format |
|---|---|---|
| 1966 | Show Boat | Musical |
| 1968 | Oklahoma! | Musical |
| Lata 60. i 70. | Rodzina Addamsów | Esther Frump (3 odcinki) |
| Lata 70. | Kawa Maxwell House | Cora (reklamy ogólnokrajowe) |
| Nieznany | A Little Night Music | Narodowa trasa musicalu |
| Nieznany | Valiant Lady | Opera mydlana |
| Nieznany | The Secret Storm | Opera mydlana |
| Nieznany | As the World Turns | Opera mydlana |
Warto wiedzieć: Margaret Hamilton mierzyła zaledwie 152 cm wzrostu, co często zaskakiwało fanów, biorąc pod uwagę jej potężną obecność ekranową.
Warto wiedzieć: Słynna kwestia „I’ll get you, my pretty, and your little dog, too!” z filmu „Czarnoksiężnik z Oz” została uznana za 99. najlepszy cytat filmowy w historii.
Margaret Hamilton, aktorka o niezwykłej charyzmie i wszechstronnym talencie, pozostawiła trwały ślad w historii kina i kultury popularnej. Jej niezapomniana kreacja Złej Czarownicy z Zachodu w „Czarnoksiężniku z Oz” przyniosła jej światową sławę, a jej życie, mimo licznych wyzwań, było dowodem siły charakteru, zaangażowania społecznego i niezmiennego oddania sztuce aktorskiej.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Kim jest Margaret Hamilton?
Margaret Hamilton to amerykańska aktorka, najbardziej znana z roli Złej Czarownicy z Zachodu w filmie „Czarnoksiężnik z Krainy Oz” z 1939 roku. Jej postać stała się ikoną popkultury i jedną z najbardziej rozpoznawalnych złoczyńców w historii kina.
Czy Margaret Hamilton się poparzyła?
Tak, podczas kręcenia sceny, w której Zła Wiedźma znika w obłoku dymu, Margaret Hamilton uległa poparzeniu. Wypadek był poważny i wymagał długiej rekonwalescencji, co wpłynęło na jej dalszy udział w produkcji.
Jakiego języka używała Margaret Hamilton?
Margaret Hamilton była Amerykanką i naturalnie posługiwała się językiem angielskim. W filmie „Czarnoksiężnik z Krainy Oz” jej postać mówiła po angielsku, choć z charakterystycznym, złowieszczym akcentem.
Ile lat miała Margaret Hamilton w Czarnoksiężniku z Krainy Oz?
W momencie premiery filmu „Czarnoksiężnik z Krainy Oz” w 1939 roku, Margaret Hamilton miała 34 lata.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Margaret_Hamilton_(actress)
