Martin Heidegger, niemiecki filozof urodzony 26 września 1889 roku w Meßkirch, to postać o ogromnym znaczeniu dla filozofii XX wieku, której wpływ rozciąga się po dzień dzisiejszy. Jego przełomowe dzieło „Bycie i czas” (Sein und Zeit) z 1927 roku zrewolucjonizowało sposób postrzegania ludzkiej egzystencji, fundamentując nurt egzystencjalizmu i wywierając głęboki wpływ na fenomenologię oraz hermeneutykę. Choć jego życie osobiste, w tym skomplikowana relacja z Hannah Arendt, oraz kontrowersyjne zaangażowanie polityczne w okres II wojny światowej, stanowią ważny kontekst dla jego biografii, to właśnie jego dorobek filozoficzny czyni go jedną z kluczowych postaci w historii myśli europejskiej. Na [miesiąc rok] Martin Heidegger miałby 114 lat.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na [miesiąc rok] miałby 114 lat.
- Żona/Mąż: Brak informacji o żonie/mężu w dostarczonym tekście.
- Dzieci: Brak informacji o dzieciach w dostarczonym tekście.
- Zawód: Filozof.
- Główne osiągnięcie: Publikacja przełomowego dzieła „Bycie i czas” (Sein und Zeit).
Martin Heidegger – Podstawowe Informacje Biograficzne
Martin Heidegger, jeden z najwybitniejszych niemieckich filozofów XX wieku, urodził się 26 września 1889 roku w Meßkirch, a zmarł 26 maja 1976 roku w Fryburgu Bryzgowijskim. Jego zainteresowania badawcze obejmowały szerokie spektrum tematów, od ontologii i metafizyki po filozofię sztuki, religii, języka, poezji i technologii. Po studiach na Uniwersytecie we Fryburgu, gdzie uzyskał doktorat w 1914 roku i habilitację w 1916 roku, jego kariera akademicka nabrała tempa.
Rodzina i Życie Prywatne
Martin Heidegger pochodził z rodziny o silnych tradycjach katolickich; jego ojciec był zakrystianem. W latach 1924–1928 łączyła go skomplikowana relacja z Hannah Arendt, jego studentką i późniejszą wybitną filozofką. W młodości rozważał ścieżkę duchowną, wstępując na krótko do seminarium jezuickiego, jednak stan zdrowia uniemożliwił mu kontynuację tych dążeń.
Kariera Akademicka i Filozoficzna
Po porzuceniu studiów teologicznych, Heidegger skierował swoje zainteresowania ku filozofii, czerpiąc inspirację z prac Edmunda Husserla. Jego kariera nabrała tempa po publikacji w 1927 roku dzieła „Bycie i czas”, które przyniosło mu międzynarodowe uznanie. Objął profesurę nadzwyczajną na Uniwersytecie w Marburgu, a następnie, w 1928 roku, katedrę filozofii na Uniwersytecie we Fryburgu, zastępując na tym stanowisku samego Husserla. Martin Heidegger był rektorem Uniwersytetu we Fryburgu w latach 1933–1934, realizując wówczas program nauczania zgodny z nazistowską polityką kulturalną. Po zakończeniu II wojny światowej i okresie zakazu nauczania, powrócił na uczelnię jako profesor emerytowany, wykładając do 1958 roku.
Kluczowe etapy kariery akademickiej Martina Heideggera:
- 1914: Uzyskanie stopnia doktora (PhD) na Uniwersytecie we Fryburgu.
- 1916: Ukończenie habilitacji na Uniwersytecie we Fryburgu.
- 1923: Objęcie profesury nadzwyczajnej na Uniwersytecie w Marburgu.
- 1927: Publikacja przełomowego dzieła „Bycie i czas”.
- 1928: Przyjęcie oferty objęcia katedry filozofii na Uniwersytecie we Fryburgu.
- 1933–1934: Rektorat na Uniwersytecie we Fryburgu.
- 1950–1951: Powrót na uczelnię jako profesor emerytowany.
- 1958: Zakończenie regularnego wykładania.
Zaangażowanie Polityczne i Czas Wojny
Okres działalności Martina Heideggera przypadł na burzliwe czasy polityczne. 1 maja 1933 roku wstąpił do partii nazistowskiej (NSDAP) i pozostał jej członkiem do końca wojny w 1945 roku. Podpisał również „Ślubowanie wierności profesorów niemieckich uniwersytetów Adolfowi Hitlerowi”. W czasie I wojny światowej służył w jednostce meteorologicznej, a pod koniec II wojny światowej został powołany do Volkssturmu.
Warto wiedzieć: W 1933 roku, w okresie swojego rektoratu, Heidegger aktywnie realizował program nauczania zgodny z nazistowską polityką kulturalną.
Kontrowersje i Spuścizna Filozoficzna
Po zakończeniu wojny Heideggerowi zakazano nauczania. W 1949 roku został zaklasyfikowany jako „Mitläufer” (sympatyk). W słynnym wywiadzie dla „Der Spiegel” z 1966 roku próbował usprawiedliwić swoje poparcie dla nazizmu. Jego dzieło, mimo kontrowersji, pozostaje niepodważalnie istotne dla filozofii. Heidegger wprowadził do myśli filozoficznej kluczowe pojęcia, takie jak „Dasein” (bycie-tu-i-teraz) oraz koncepcję „bycia-w-świecie”, które fundamentalnie zmieniły sposób analizy ludzkiej egzystencji. Wywarł ogromny wpływ na takich myślicieli jak Herbert Marcuse, Hans-Georg Gadamer, Hannah Arendt czy Emmanuel Levinas, kształtując nurt zwany heideggerianizmem.
Warto wiedzieć: Mimo skomplikowanej relacji z Hannah Arendt, która była jego studentką, oboje pozostali wybitnymi postaciami w świecie filozofii, a ich intelektualne ścieżki często się przenikały.
Ciekawostki i Dodatkowe Informacje
Wiele fragmentów swojego przełomowego dzieła „Bycie i czas” Martin Heidegger napisał w swojej chacie w Todtnauberg, ciesząc się otaczającą przyrodą. Jego pomyśl o sensie bycia, badany przez pryzmat egzystencji, stanowi fundament jego filozofii. Jego prace, liczące ponad 100 tomów w ramach edycji zbiorowej, nadal stanowią przedmiot intensywnych badań i dyskusji, podkreślając jego trwały wkład w myśl filozoficzną. Jego zainteresowania wykraczały poza czystą filozofię, obejmując również poezję, w tym twórczość Höldera.
Wybrane dzieła Martina Heideggera:
- „Bycie i czas” (Sein und Zeit), 1927
- „Przyczynki do filozofii” (Beiträge zur Philosophie), napisane 1936–1937, opublikowane 1989
Wpływ na innych myślicieli:
Martin Heidegger wywarł znaczący wpływ na rozwój myśli wielu wybitnych filozofów i uczonych, tworząc podwaliny pod nurt heideggerian. Do grona jego uczniów i osób pozostających pod jego wpływem należą między innymi:
- Herbert Marcuse
- Hans-Georg Gadamer
- Hannah Arendt
- Emmanuel Levinas
Kluczowe pojęcia filozoficzne wprowadzone przez Martina Heideggera:
- Dasein: Specyficzny rodzaj bytu ludzkiego, charakteryzujący się byciem-w-świecie.
- Bycie-w-świecie: Koncepcja opisująca fundamentalną strukturę ludzkiej egzystencji jako nierozłącznie związaną ze światem.
Martin Heidegger, którego filozofia skłania do głębokiego namysłu nad naturą bycia i naszym miejscem w świecie, pozostaje postacią o niezwykłej wadze dla współczesnej myśli. Jego prace, choć często trudne i kontrowersyjne, wciąż prowokują do poszukiwania sensu istnienia i fundamentalnych prawd o rzeczywistości.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czym jest rozumienie dla Heideggera?
Rozumienie dla Heideggera nie jest tylko aktem poznawczym, ale fundamentalnym sposobem istnienia bycia-w-świecie. Jest to otwieranie się na możliwość i wstępne uchwycenie sensu tego, co jest, jeszcze zanim zostanie ono precyzyjnie określone.
Jakie były idee Heideggera?
Główne idee Heideggera koncentrują się na pytaniu o sens bytu, analizie bycia-tu-człowieka (Dasein) oraz na krytyce metafizyki i techniki. Podkreślał znaczenie doświadczenia egzystencjalnego i historyczności bytu.
Co to jest Dasein?
Dasein to termin używany przez Heideggera do określenia bycia ludzkiego, które jest tu-i-teraz, w świecie i które jako jedyne jest zdolne do pytania o sens własnego bycia. Jest to bycie-w-świecie, które rozumie swój własny byt i swoje możliwości.
Na czym polega dostrojenie Heideggera?
Dostrojenie (Stimmung) dla Heideggera to fundamentalny sposób, w jaki Dasein jest zawsze już wprawione w nastrój, zanim jeszcze podejmie świadome myślenie. Jest to sposób bycia, który ujawnia byt jako całość i jego znaczenie dla Dasein.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Martin_Heidegger
