Simone de Beauvoir: Filozofka, matka feminizmu drugiej fali (1908-1986)

7

Simone de Beauvoir, francuska pisarka, filozofka i teoretyczka egzystencjalizmu, urodziła się 9 stycznia 1908 roku w Paryżu. Uznawana za jedną z najwybitniejszych postaci feministycznych XX wieku, przez ponad pół wieku tworzyła nierozerwalną więź intelektualną i partnerską z Jean-Paulem Sartrem, choć ich związek nigdy nie przybrał formy małżeństwa i pozostał bezdzietny. Jej kluczowe dzieło, „Druga Płeć”, opublikowane w 1949 roku, stanowi fundamentalny tekst teorii feministycznej, analizujący społeczne i kulturowe konstrukcje kobiecości. Na rok 2026 Simone de Beauvoir ma 118 lat, jednak jej wpływ na myśl filozoficzną i społeczną jest wciąż żywy.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 118 lat (na rok 2026)
• Żona/Mąż: Brak (długoletni związek z Jean-Paulem Sartrem)
• Dzieci: Brak
• Zawód: Filozofka, pisarka, eseistka
• Główne osiągnięcie: „Druga Płeć” (1949) – fundamentalne dzieło teorii feministycznej

Simone de Beauvoir: Życie i Twórczość Ikony Egzystencjalizmu i Feminizmu

Podstawowe Informacje o Simone de Beauvoir

Simone Lucie Ernestine Marie Bertrand de Beauvoir, znana jako Simone de Beauvoir, urodziła się 9 stycznia 1908 roku w Paryżu, w rodzinie należącej do paryskiej burżuazji. Choć zmarła 14 kwietnia 1986 roku, jej dorobek intelektualny pozostaje nieoceniony. Współcześnie, perspektywa na rok 2026, postrzegana jest jako jedna z najważniejszych postaci egzystencjalizmu i teorii feministycznej. Jej życie zakończyło się w Paryżu w wieku 78 lat, a pochowana została na cmentarzu Montparnasse, obok swojego wieloletniego partnera, Jean-Paula Sartre’a. Charakterystycznym pseudonimem Simone de Beauvoir był „Castor” (Bóbr), nadany jej przez René Maheu podczas studiów, nawiązujący do angielskiego odpowiednika jej nazwiska („beaver”) i podkreślający jej pracowitość.

Rodzina i Życie Prywatne Simone de Beauvoir

Pochodząca z rodziny o zróżnicowanych poglądach, Simone de Beauvoir była córką Georges’a Bertranda de Beauvoir, prawnika o niespełnionych ambicjach aktorskich, oraz Françoise Beauvoir, głęboko religijnej katoliczki. Ojciec, dostrzegając jej potencjał intelektualny, często powtarzał, że Simone „ma mózg mężczyzny” i „myśli jak mężczyzna”. Kontrastujące poglądy rodziców wywarły znaczący wpływ na kształtowanie jej niezależnej ścieżki intelektualnej. Simone miała młodszą siostrę, Hélène de Beauvoir, urodzoną 6 czerwca 1910 roku, która została malarką.

Najważniejszą relacją w życiu Simone de Beauvoir był jej trwający 51 lat związek z Jean-Paulem Sartrem, od 1929 roku aż do jego śmierci w 1980 roku. Zdecydowali się oni na nietypowy model związku, który nie zakładał małżeństwa, wspólnego gospodarstwa domowego ani dzieci, co pozwalało im na zachowanie maksymalnej wolności osobistej i niezależności. Poza Sartrem, Beauvoir utrzymywała także inne znaczące związki, między innymi z amerykańskim pisarzem Nelsonem Algrenem w latach 1947–1964, co zaowocowało otrzymaniem od niego srebrnego pierścienia, który nosiła do śmierci. W późniejszym okresie, w latach 1952–1959, związana była z Claude’em Lanzmannem. W późniejszych latach życia Simone de Beauvoir formalnie adoptowała Sylvie Le Bon-de Beauvoir, która stała się jej spadkobierczynią i edytorką jej pism literackich, dbając o kontynuację jej dziedzictwa.

Edukacja i Początki Kariery Simone de Beauvoir

Simone de Beauvoir wykazała się wybitnymi zdolnościami akademickimi od najmłodszych lat. W 1925 roku, w wieku 17 lat, zdała maturę z doskonałymi wynikami z matematyki i filozofii. Kontynuowała naukę na Institut Catholique de Paris (matematyka) oraz Institut Sainte-Marie (literatura i języki). Jej determinacja i talent zaowocowały historycznym sukcesem w 1929 roku, kiedy to w wieku 21 lat zajęła drugie miejsce w prestiżowym ogólnokrajowym rankingu studentów filozofii, znanym jako agrégation, ustępując jedynie Jean-Paulowi Sartre’owi. Tym samym stała się najmłodszą osobą w historii, która zdała ten niezwykle wymagający egzamin. Jej praca dyplomowa, pod kierunkiem Léona Brunschvicga, dotyczyła koncepcji pojęcia u Gottfrieda Wilhelma Leibniza. Podczas studiów na Sorbonie uzyskała certyfikat z logiki i filozofii ogólnej, zajmując drugie miejsce, tuż za Simone Weil, co świadczy o wysokim poziomie intelektualnym środowiska, w którym się obracała. Wczesna edukacja Simone de Beauvoir, obejmująca nauki ścisłe i humanistyczne, zapewniła jej solidne podstawy do wszechstronnej kariery.

Kariera Literacka i Filozoficzna Simone de Beauvoir

Przełomowym dziełem Simone de Beauvoir, które zrewolucjonizowało myśl feministyczną, była opublikowana w 1949 roku książka „Druga Płeć” (The Second Sex). Ta szczegółowa analiza ucisku kobiet stanowi fundament współczesnego feminizmu i wprowadza rewolucyjną tezę, że kobiecość jest przede wszystkim konstruktem społecznym, a nie biologicznym przeznaczeniem. Książka ta, uważana za jedno z najważniejszych dzieł feminizmu drugiej fali, wywołała burzliwą dyskusję i stała się punktem odniesienia dla pokoleń feministek. Jej debiut powieściowy nastąpił w 1943 roku wraz z publikacją „Zaproszonej” (She Came to Stay), w której zgłębiała egzystencjalne dylematy, często czerpiąc z własnych doświadczeń. Ogromne uznanie krytyki i czytelników przyniosła jej powieść „Mandaryni”, wydana w 1954 roku, za którą otrzymała Nagrodę Goncourtów. Simone de Beauvoir była również aktywna jako redaktorka, współtworząc i redagując pismo „Les Temps Modernes” wraz z Jean-Paulem Sartrem i innymi wybitnymi intelektualistami, które stało się platformą dla szerzenia myśli egzystencjalistycznej. Za najtrwalszy wkład Simone de Beauvoir w literaturę uważa się jednak jej wielotomowe pamiętniki, w tym „Pamiętnik statecznej panienki” (1958), szczegółowo opisujący jej proces wyzwalania się z mieszczańskich więzów i kształtowania własnej tożsamości.

Warto wiedzieć: Simone de Beauvoir, jako francuska pisarka i filozofka, wywarła ogromny wpływ na kształtowanie myśli feministycznej drugiej fali. Jej kluczowe dzieło, „Druga Płeć” (1949), stało się kamieniem milowym w dyskursie dotyczącym roli kobiet w społeczeństwie.

Nagrody i Uznania dla Simone de Beauvoir

Dorobek literacki i filozoficzny Simone de Beauvoir został doceniony licznymi nagrodami i wyróżnieniami. W 1954 roku otrzymała najbardziej prestiżowe francuskie wyróżnienie literackie, Prix Goncourt, za powieść „Mandaryni”. Uznanie dla jej twórczości nie ograniczało się jedynie do Francji; w 1975 roku została uhonorowana Nagrodą Jerozolimską, a w 1978 roku otrzymała Austriacką Nagrodę Państwową w dziedzinie literatury europejskiej. Jej światowa ranga jako pisarki i myślicielki potwierdzają również trzykrotne nominacje do Literackiej Nagrody Nobla – w latach 1961, 1969 oraz 1973. Choć ostatecznie nie otrzymała tego najwyższego literackiego wyróżnienia, nominacje te świadczą o ogromnym wpływie i znaczeniu jej twórczości na arenie międzynarodowej.

Kluczowe Nagrody i Wyróżnienia Simone de Beauvoir

• Nagroda Goncourtów (1954) – za powieść „Mandaryni”.
• Nagroda Jerozolimska (1975)
• Austriacka Nagroda Państwowa w dziedzinie literatury europejskiej (1978)
• Nominacje do Literackiej Nagrody Nobla (1961, 1969, 1973)

Kontrowersje i Wyzwania w Życiu Simone de Beauvoir

Kariera Simone de Beauvoir nie była wolna od kontrowersji. W pewnym okresie swojej pracy zawodowej, na krótko straciła prawo do wykonywania zawodu nauczyciela po tym, jak została oskarżona o uwodzenie i wykorzystywanie seksualne nieletnich uczennic. Te zarzuty, choć dotyczyły krótkiego okresu jej kariery, rzucają światło na złożoność jej życia i relacji, a także na społeczne normy tamtych czasów. Mimo tych trudności, Simone de Beauvoir kontynuowała swoją pracę intelektualną i literacką, pozostawiając po sobie trwały ślad w historii myśli.

Ciekawostki i Dodatkowe Aspekty Twórczości Simone de Beauvoir

Choć Simone de Beauvoir jest powszechnie kojarzona z filozofią i literaturą, jej wczesna edukacja była silnie ukierunkowana na nauki ścisłe, posiadała certyfikaty z matematyki ogólnej. Jest autorką ważnych prac z zakresu etyki, w tym „Etyki dwuznaczności”, w której sformułowała zasady moralne oparte na wolności jednostki i jej odpowiedzialności za wybory. Wiele jej prac, w tym powieść „Nierozłączne” (Les Inséparables), zostało opublikowanych dopiero po jej śmierci, co pozwoliło badaczom na nowo odkrywać intymne aspekty jej życia i twórczości. Dzieła te, jak np. „La Cérémonie des Adieux”, ukazują głębię jej relacji i przemyśleń na temat życia i śmierci. Jej wkład w dyskusję na temat aborcji przyczynił się do jej legalizacji we Francji.

Kluczowe Dzieła Simone de Beauvoir

• „Zaproszona” (She Came to Stay) – 1943
• „Druga Płeć” (The Second Sex) – 1949
• „Mandaryni” (Les Mandarins) – 1954
• „Pamiętnik statecznej panienki” (Mémoires d’une jeune fille rangée) – 1958
• „Etyka dwuznaczności” (L’éthique de l’ambiguïté)
• „Nierozłączne” (Les Inséparables) – publikacja pośmiertna

Kluczowe Osoby w Życiu Simone de Beauvoir

• Georges Bertrand de Beauvoir – ojciec
• Françoise Beauvoir – matka
• Hélène de Beauvoir – siostra (malarz)
• Jean-Paul Sartre – partner życiowy i intelektualny
• Nelson Algren – amerykański pisarz, z którym miała romans
• Claude Lanzmann – partner
• Sylvie Le Bon-de Beauvoir – adoptowana córka, spadkobierczyni
• René Maheu – nadał jej przydomek „Castor”
• Simone Weil – rywalka akademicka

Simone de Beauvoir odcisnęła trwałe piętno na filozofii i myśli feministycznej, a jej dzieła, takie jak „Druga Płeć”, wciąż stanowią inspirację dla debat o równości i wolności. Jej życie, pełne intelektualnych poszukiwań i znaczących relacji, dowodzi siły indywidualnego wyboru i nieustępliwości w dążeniu do samorealizacji, czyniąc ją postacią wiecznie aktualną w dyskursie społecznym i filozoficznym.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Simone_de_Beauvoir