Alfred Hitchcock, brytyjski reżyser i producent filmowy, na zawsze zapisał się w historii kina jako niekwestionowany mistrz gatunku suspensu. Urodzony 13 sierpnia 1899 roku, przez lata budował swoją legendę pod pseudonimem „Master of Suspense”. W wieku 80 lat, na cztery miesiące przed śmiercią, został uhonorowany tytułem szlacheckim, stając się Sir Alfredem Hitchcockiem. Jego życie, naznaczone zarówno kinowymi arcydziełami, jak i głębokimi osobistymi doświadczeniami, ukształtowało unikalny styl narracji, który do dziś inspiruje twórców i fascynuje widzów na całym świecie. Był mężem Almy Reville, z którą przeżył ponad pięć dekad, i ojcem jednej córki, Pat Hitchcock.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na kwiecień 1980 roku miał 80 lat.
- Żona/Mąż: Alma Reville
- Dzieci: Pat Hitchcock
- Zawód: Reżyser filmowy, producent filmowy
- Główne osiągnięcie: Stworzenie gatunku thrillera i filmów suspensu, reżyseria takich dzieł jak „Psychoza”, „Rebeka”, „Zawrót głowy”.
Podstawowe informacje o Alfredzie Hitchcocku
Alfred Joseph Hitchcock przyszedł na świat 13 sierpnia 1899 roku w Leytonstone, w Wielkiej Brytanii, w rodzinie prowadzącej sklep warzywny. Przez znaczną część swojej kariery filmowej funkcjonował pod nazwiskiem Alfred Hitchcock. Dopiero w grudniu 1979 roku, na krótko przed śmiercią, otrzymał tytuł szlachecki (KBE) od królowej Elżbiety II, stając się Sir Alfredem Hitchcockiem. Zmarł 29 kwietnia 1980 roku w Los Angeles, w Kalifornii, mając 80 lat.
Początkowo obywatel brytyjski, po wieloletniej pracy w Hollywood, w 1955 roku uzyskał obywatelstwo amerykańskie. Jego charakterystyczny styl budowania napięcia i psychologicznej głębi szybko przyniósł mu międzynarodową sławę i zasłużony przydomek „Master of Suspense”, czyli Mistrz Kryminału lub Napięcia.
Rodzina i życie prywatne Alfreda Hitchcocka
Alfred Hitchcock był synem Williama Edgara Hitchcocka i Emmy Jane Whelan. Jego wychowanie, nacechowane surowością i rygorem katolickiej wiary, miało znaczący wpływ na jego późniejszą twórczość. Sam siebie określał jako bardzo grzecznego chłopca, co było zgodne z oceną ojca.
W 1926 roku Alfred Hitchcock poślubił Almę Reville, która stała się jego życiową towarzyszką i najbliższą współpracowniczką. Alma Reville aktywnie uczestniczyła w procesie twórczym, pełniąc rolę scenarzystki i doradczyni przez całą jego karierę. Ich związek, oparty na wzajemnym szacunku i wspólnym zamiłowaniu do kina, trwał aż do śmierci reżysera.
Potomstwo
Owocem małżeństwa Alfreda Hitchcocka i Almy Reville była jedna córka, Pat Hitchcock, urodzona w 1928 roku. Pat podążyła śladami ojca, pojawiając się w kilku jego filmach, w tym w „Nieznajomych z pociągu” i „Psychozie”, co świadczy o silnych więzach rodzinnych i wspólnym zamiłowaniu do sztuki filmowej.
Kariera zawodowa Alfreda Hitchcocka
Początki w branży filmowej
Kariera Alfreda Hitchcocka w branży filmowej rozpoczęła się w 1919 roku, choć początkowo nie jako reżyser. Jego pierwsze kroki zawodowe polegały na projektowaniu plansz z napisami (title cards) dla wytwórni Famous Players-Lasky. Ta wczesna praca pozwoliła mu dogłębnie poznać techniczne aspekty produkcji filmowej, co okazało się kluczowe dla jego późniejszych innowacyjnych rozwiązań reżyserskich.
Debiut reżyserski i pierwsze sukcesy
Pierwszym samodzielnym filmem wyreżyserowanym przez Hitchcocka był niemy obraz „The Pleasure Garden” z 1925 roku. Jednak za jego pierwszy znaczący sukces artystyczny i komercyjny powszechnie uznaje się film „Lokator” z 1927 roku. Obraz ten nie tylko ugruntował jego pozycję w branży, ale także miał fundamentalne znaczenie dla rozwoju gatunku thrillera.
Pionierskie dokonania w kinie dźwiękowym
W 1929 roku Alfred Hitchcock wyreżyserował film „Szantaż” (Blackmail), który zapisał się w historii kina jako pierwszy brytyjski film dźwiękowy, tzw. „talkie”. To przełomowe osiągnięcie potwierdziło jego zdolność do adaptacji i innowacji w obliczu nowych technologii, otwierając nowe, ekscytujące możliwości wyrazu artystycznego w kinie.
Przełomowe filmy brytyjskie
Zanim Hitchcock przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, stworzył dwa arcydzieła brytyjskiego kina, które do dziś stanowią kamienie milowe w historii gatunku. Filmy „39 kroków” z 1935 roku i „Starsza pani znika” z 1938 roku potwierdziły jego mistrzostwo w budowaniu suspensu i tworzeniu złożonych, wciągających narracji.
Transfer do Hollywood i kontrakt z Davidem O. Selznickiem
W 1939 roku, już jako ceniony twórca w Wielkiej Brytanii, Alfred Hitchcock przyjął propozycję znanego producenta Davida O. Selznicka i przeniósł się do Hollywood. Ta zmiana otworzyła nowy, niezwykle owocny rozdział w jego karierze, umożliwiając mu współpracę z największymi gwiazdami i dysponowanie znacznie większymi budżetami produkcyjnymi.
Złota era Hollywood: lata 40. i 50.
Lata 40. i 50. XX wieku to okres prawdziwej złotej ery w karierze Hitchcocka w Hollywood. W tym czasie stworzył serię niezapomnianych hitów, takich jak „Rebeka” (1940), „Cień wątpliwości” (1943) czy „Osławiona” (1946). Jego produkcje, często z udziałem takich gwiazd jak Cary Grant, James Stewart czy Grace Kelly, osiągały ogromne sukcesy komercyjne i artystyczne.
Szczyt popularności telewizyjnej
W latach 1955–1965 Alfred Hitchcock zyskał status ikony popkultury także dzięki swojej obecności w telewizji. Jako gospodarz i producent popularnej antologii „Alfred Hitchcock przedstawia”, jego charakterystyczna sylwetka i czarny humor zdobyły rozpoznawalność w milionach domów na całym świecie, umacniając jego legendarny status.
Nagrody i osiągnięcia Alfreda Hitchcocka
Filmy Alfreda Hitchcocka zdobyły łącznie imponującą liczbę 46 nominacji do Oscara, z czego sześć zakończyło się zdobyciem statuetki. Warto jednak podkreślić, że film „Rebeka” w 1940 roku otrzymał Oscara za Najlepszy Film. Sam Hitchcock, mimo pięciu indywidualnych nominacji w kategorii Najlepszy Reżyser, nigdy nie otrzymał tej prestiżowej nagrody, co stanowi jeden z budzących dyskusje aspektów jego bogatej kariery.
Docenienie twórczości Hitchcocka wykraczało poza nagrody akademickie. W 1971 roku otrzymał prestiżowe członkostwo BAFTA (Fellowship), co jest wyrazem uznania dla jego nieocenionego wkładu w rozwój brytyjskiego kina. Dwa lata później, w 1979 roku, Amerykański Instytut Filmowy (AFI) uhonorował go nagrodą za całokształt twórczości (Life Achievement Award), podkreślając jego trwały wpływ na kinematografię.
Siła oddziaływania twórczości Hitchcocka jest widoczna również w rankingach filmowych. W 2012 roku jego film „Zawrót głowy” (Vertigo) zajął pierwsze miejsce w prestiżowym plebiscycie Brytyjskiego Instytutu Filmowego, detronizując tym samym „Obywatela Kane’a” jako film wszech czasów. To wydarzenie potwierdziło ponadczasowość i artystyczną wartość jego dzieł.
Znaczenie kulturowe i historyczne filmów Alfreda Hitchcocka jest tak wielkie, że aż dziewięć jego produkcji zostało wybranych do ochrony w amerykańskim Narodowym Rejestrze Filmowym do 2021 roku. Jest to dowód na trwałe miejsce jego twórczości w kanonie światowego kina i jej nieustający wpływ na kolejne pokolenia twórców i widzów.
Najważniejsze nagrody i wyróżnienia
- Członkostwo BAFTA (Fellowship) – 1971
- Nagroda za całokształt twórczości Amerykańskiego Instytutu Filmowego (AFI) – 1979
- Film „Zawrót głowy” (Vertigo) uznany najlepszym filmem w historii kina w plebiscycie Brytyjskiego Instytutu Filmowego – 2012
- Dziewięć filmów wpisanych do Narodowego Rejestru Filmowego USA do 2021 roku
Zdrowie i traumy Alfreda Hitchcocka
Jedną z najbardziej znaczących i wpływowych traum w życiu Alfreda Hitchcocka była jego fobia przed policją, która wykształciła się w dzieciństwie. Jako pięciolatek, na prośbę ojca, został zamknięty na kilka minut w celi policyjnej jako forma kary. To doświadczenie wywołało u niego dożywotni lęk przed stróżami prawa, który był tak silny, że bał się nawet prowadzić samochód.
Okres nauki w St Ignatius College był dla młodego Hitchcocka źródłem kolejnych traumatycznych doświadczeń. Doświadczał tam kar cielesnych, a samo traumatyczne oczekiwanie na karę pod koniec dnia szkolnego miało znaczący wpływ na jego psychikę. Te przeżycia ukształtowały jego filmowe rozumienie strachu i napięcia, które później tak skutecznie potrafił oddać na ekranie.
Warto wiedzieć: W wieku zaledwie 15 lat, w 1914 roku, Alfred Hitchcock doświadczył kolejnej bolesnej straty – zmarł jego ojciec, William Edgar Hitchcock. Przyczyną śmierci były rozedma płuc i choroby nerek. Ta tragedia zmusiła młodego Alfreda do szybkiego podjęcia pracy zarobkowej, co z pewnością wpłynęło na jego wczesną dojrzałość i determinację w dążeniu do celu.
Ciekawostki z życia Alfreda Hitchcocka
Zanim Alfred Hitchcock w pełni poświęcił się kinu, zdobywał wykształcenie techniczne. Studiował mechanikę, elektryczność, akustykę i nawigację. Ta wiedza okazała się nieoceniona w jego późniejszej karierze, pozwalając mu na nowatorskie podejście do techniki filmowej i praktyczne rozwiązywanie problemów na planie.
Jedną z mniej znanych pasji Hitchcocka była geografia. Jego ulubionym przedmiotem szkolnym była geografia, a potrafił z pamięci wyrecytować wszystkie przystanki Orient Expressu. Miał także swoistą obsesję na punkcie rozkładów jazdy londyńskich tramwajów, co pokazuje jego zamiłowanie do porządku i szczegółów.
Wspomniane zamiłowanie do transportu znalazło nietypowe odzwierciedlenie na planie filmowym. Alfred Hitchcock używał nazw pętli tramwajowych do oznaczania numerów scen na klapsie. Na przykład, widząc numer „Scenę 23”, szeptał „Woodford”, co było nazwą przystanku końcowego linii 23. Jest to tylko jedna z wielu przykładów jego oryginalności i poczucia humoru.
Alfred Hitchcock stał się powszechnie znany ze swoich krótkich, często zabawnych występów gościnnych, czyli tzw. cameo, w niemal każdym swoim filmie. Te pojawienia się stały się swoistą zabawą dla widzów, którzy z zapartym tchem próbowali odnaleźć swojego ulubionego reżysera na ekranie. Był to jego charakterystyczny autorski podpis.
Pierwszą poważną posadą Alfreda Hitchcocka była praca urzędnika technicznego w firmie Henley Telegraph and Cable Company. To doświadczenie, podobnie jak jego późniejsze studia techniczne, stanowiło fundament jego praktycznego podejścia do procesu tworzenia filmów i pozwalało mu na innowacyjne rozwiązania techniczne, które często wyprzedzały epokę.
Podsumowanie: Alfred Hitchcock udowodnił, że nawet najgłębsze traumy i osobiste lęki mogą stać się inspiracją do tworzenia dzieł o uniwersalnym oddziaływaniu, które na zawsze odmieniły oblicze kina, czyniąc go niekwestionowanym mistrzem suspensu i narracji filmowej.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Alfred_Hitchcock
