Aleksander Puszkin – Rosyjski Romantyzm, Wiersze, Poezja, Aleksandr

9

Aleksandr Siergiejewicz Puszkin, urodzony 6 czerwca 1799 roku, jest postacią o fundamentalnym znaczeniu dla literatury rosyjskiej, powszechnie uznawanym za jej najwybitniejszego klasyka i reformatora języka literackiego. Na czerwiec 2024 roku poeta miałby 225 lat. Jego życie, choć krótkie i zakończone tragicznie w pojedynku w 1837 roku, obfitowało w twórczą pasję, ale także w burzliwe konflikty polityczne i osobiste rozterki. W swoim życiu Puszkin poślubił Natalię Nikołajewną Gonczarową, co stanowiło ważny, choć ostatecznie tragiczny, rozdział w jego życiu prywatnym.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 225 lat (na czerwiec 2024)
• Żona/Mąż: Natalia Nikołajewna Gonczarowa
• Dzieci: Czworo
• Zawód: Poeta, pisarz, dramaturg
• Główne osiągnięcie: Uznawany za najwybitniejszego klasyka literatury rosyjskiej i reformatora języka literackiego.

Aleksander Puszkin – Życie i Twórczość Wielkiego Klasyka Literatury Rosyjskiej

Podstawowe Informacje o Aleksandrze Puszkinie

Dane Biograficzne

Aleksandr Siergiejewicz Puszkin urodził się 6 czerwca 1799 roku w Moskwie. Jest on postacią o fundamentalnym znaczeniu dla literatury rosyjskiej, uznawanym za jej najwybitniejszego klasyka i reformatora języka literackiego. Jego życie, choć zakończone tragicznie w 1837 roku, pozostawiło trwały ślad w kulturze światowej.

Pochodzenie i Tożsamość

Na rozwój Puszkina ogromny wpływ miał jego pradziadek, Abram Hannibal. Ten czarnoskóry Abisyńczyk, który przybył do Rosji jako niewolnik, dzięki swojej mądrości zyskał przychylność cara Piotra I i otrzymał szlachectwo. Ta niezwykła historia rodowa z pewnością kształtowała tożsamość młodego poety.

Status Dworski i Polityczny

W swoim życiu Aleksandr Puszkin piastował funkcję kamerjunkiera, czyli młodszego szambelana na dworze cesarza Mikołaja I Romanowa. Stanowisko to wiązało go oficjalnie ze strukturami państwowymi imperium rosyjskiego, choć jego twórczość często wymykała się oficjalnym ramom.

Przynależność Epokowa

Aleksandr Puszkin jest uznawany, obok Michaiła Lermontowa, za głównego przedstawiciela romantyzmu rosyjskiego. Okres jego twórczości przypada na czas dynamicznych zmian w literaturze, gdzie romantyzm zyskiwał na znaczeniu, kształtując nowe formy wyrazu i tematykę.

Życie Prywatne i Rodzina Aleksandra Puszkina

Wpływ Rodziny i Pradziadka

Dziedzictwo rodziny Puszkina miało znaczący wpływ na jego rozwój. Szczególne miejsce zajmował w jego życiorysie pradziadek, Abram Hannibal. Historia tego czarnoskórego Abisyńczyka, który z niewolnika awansował do szlachcica dzięki przychylności cara Piotra I, stanowiła fascynujący element jego tożsamości. To niezwykłe pochodzenie z pewnością inspirowało go i wpływało na jego postrzeganie świata.

Rola Niani w Edukacji Kulturowej

Niezwykle ważną postacią w życiu młodego Puszkina była jego niania, Arina Rodionowna Jakowlewa. Odegrała ona kluczową rolę w jego edukacji kulturowej, przybliżając mu bogactwo rosyjskiej kultury ludowej. Dzięki niej Puszkin poznał mentalność i codzienne problemy rosyjskich chłopów pańszczyźnianych, co znalazło odzwierciedlenie w jego późniejszej twórczości.

Małżeństwo i Życie Rodzinne

W lutym 1831 roku Aleksandr Puszkin poślubił Natalię Nikołajewną Gonczarową. Ceremonia zaślubin odbyła się w moskiewskiej cerkwi Wielkie Wniebowstąpienie. Małżeństwo to, choć przyniosło mu osobiste szczęście, stało się również źródłem późniejszych tragedii i konfliktów.

Kariera i Dorobek Twórczy Aleksandra Puszkina

Edukacja i Początki Twórczości

Od 1811 roku Aleksandr Puszkin kształcił się w elitarnym Liceum w Carskim Siole. Już w tych latach, w murach tej prestiżowej placówki, powstawały jego pierwsze debiutanckie utwory – ody i elegie. Okres nauki był czasem intensywnego rozwijania talentu poetyckiego.

Przynależność do Grup Literackich

Po ukończeniu szkoły w 1817 roku, Puszkin aktywnie włączył się w życie literackie. Dołączył do grupy „Arzamas”, która postulowała wprowadzenie języka potocznego do poezji, dążąc do jej demokratyzacji. Był również członkiem kółka „Zielona lampa”, które miało powiązania z ruchem dekabrystów, co świadczy o jego zaangażowaniu w ówczesne prądy społeczne i polityczne.

Przełomowe Dzieła Literackie

„Rusłan i Ludmiła” – Początek Rozgłosu

Opublikowany w 1820 roku poemat „Rusłan i Ludmiła” przyniósł Aleksandrowi Puszkinowi ogromny rozgłos. Utwór ten zapoczątkował w literaturze rosyjskiej modę na bajronizm, wprowadzając nowe wątki i stylistykę, która porwała czytelników.

„Eugeniusz Oniegin” – Dzieło Życia

Największym dziełem Puszkina jest poemat dygresyjny „Eugeniusz Oniegin”, nad którym pracował przez wiele lat, od 1823 do 1831 roku. W tym monumentalnym utworze Puszkin stworzył postać typowego bohatera romantycznego, ukazując jednocześnie szeroką panoramę życia rosyjskiej szlachty. Dzieło to jest uznawane za arcydzieło literatury rosyjskiej i światowej.

Twórczość dla Dzieci

Aleksandr Puszkin jest również autorem znanych na całym świecie bajek, które do dziś bawią i uczą kolejne pokolenia czytelników. Wśród nich znajdują się takie arcydzieła jak „Bajka o rybaku i złotej rybce” oraz „Bajka o carze Sałtanie”. Te proste, a zarazem głębokie historie, pełne magii i morału, ugruntowały jego pozycję jako mistrza narracji.

Działalność Redakcyjna

W 1836 roku, zaledwie rok przed śmiercią, Aleksandr Puszkin uzyskał zgodę na wydawanie własnego pisma literacko-społecznego pod nazwą „Sowriemiennik”. Działalność ta świadczy o jego ambicjach i pragnieniu wpływania na kształtowanie dyskursu intelektualnego w Rosji.

Kontrowersje, Zesłania i Stosunki Polityczne Puszkina

Konflikty z Caratem i Zesłania

Twórczość Puszkina, często krytykująca tyranię i absolutyzm caratu, nie pozostała bez konsekwencji. Z powodu swoich utworów poeta został skazany na zsyłkę na południe Rosji. Przebywał wówczas w Kiszyniowie, Odessie, na Kaukazie i Krymie, co stanowiło okres przymusowego odosobnienia, ale jednocześnie zaowocowało powstaniem wielu wybitnych dzieł.

Osobista Cenzura Cara

Po powrocie z wygnania Puszkin został uwolniony od zwykłej cenzury. Jednakże, w zamian za tę swobodę, jego jedynym i osobistym cenzorem został sam cesarz Mikołaj I. Ta nietypowa forma kontroli nad twórczością poety świadczy o jego znaczeniu w oczach władz.

Inwigilacja Państwowa

Przez znaczną część swojego życia Aleksandr Puszkin znajdował się pod stałą obserwacją. Tajny agent Aleksander Boszniak śledził jego poczynania, a wszystkie jego działania były stale raportowane do III Oddziału Kancelarii Osobistej Jego Cesarskiej Mości. Ta inwigilacja podkreśla napięcia między wolnomyślicielską postawą poety a reżimem carskim.

Stosunek do Polski i Spór z Mickiewiczem

Aleksandr Puszkin wywołał znaczący skandal swoimi antypolskimi wierszami, takimi jak „Oszczercom Rosji” i „Rocznica Borodina”. Te utwory doprowadziły do literackiej polemiki z Adamem Mickiewiczem, jednym z największych poetów polskiego romantyzmu. Ich wzajemne odniesienia, choć nacechowane napięciem, stanowią ważny epizod w historii relacji literackich polsko-rosyjskich.

Okoliczności Śmierci – Pojedynek i Intryga

Śmierć Aleksandra Puszkina w pojedynku z Georges’em d’Anthèsem, która miała miejsce 10 lutego 1837 roku w Petersburgu, była wynikiem dworskiej intrygi. Poeta zginął, broniąc honoru swojej żony Natalii, co stanowi tragiczne i symboliczne zakończenie jego burzliwego życia.

Ciekawostki i Upamiętnienie Aleksandra Puszkina

Pogrzeb i Obawy Władz

Mimo ogromnej sławy, jaką cieszył się Aleksandr Puszkin, jego pogrzeb odbył się bez rozgłosu. Władze obawiały się masowych manifestacji patriotycznych i żałobnych, dlatego pochówek poety miał miejsce potajemnie na cmentarzu przyklasztornym w guberni pskowskiej, z dala od stolicy.

Inspiracje Historyczne w Twórczości

W późniejszym okresie życia Aleksandr Puszkin wykazywał silne zainteresowanie historią. Ta fascynacja zaowocowała napisaniem „Historii Pugaczowa” oraz poematu „Jeździec miedziany”. Ten ostatni utwór był bezpośrednią odpowiedzią na „Dziady” Adama Mickiewicza, co pokazuje, jak głębokie były wzajemne inspiracje i polemiki między poetami.

Początki Prozy Literackiej

Pod wpływem twórczości Waltera Scotta, Aleksandr Puszkin w 1827 roku rozpoczął pisanie swojej pierwszej powieści historycznej pt. „Murzyn Piotra Wielkiego”. Ten projekt artystyczny świadczy o jego wszechstronności i eksperymentowaniu z różnymi formami literackimi.

Miejsca Odosobnienia i Inspiracji

W 1824 roku karę zesłania Puszkina zamieniono na areszt domowy w majątku matki, we wsi Michajłowskoje. To właśnie w tym miejscu odosobnienia powstały jedne z jego najważniejszych dzieł, w tym tragedia „Borys Godunow”. Okres ten, mimo ograniczeń, okazał się niezwykle płodny artystycznie.

Kluczowe Dzieła Aleksandra Puszkina

• „Rusłan i Ludmiła” (1820)
• „Eugeniusz Oniegin” (1823–1831)
• „Bajka o rybaku i złotej rybce”
• „Bajka o carze Sałtanie”
• „Borys Godunow” (powstał w okresie zesłania)
• „Historia Pugaczowa”
• „Jeździec miedziany”
• „Murzyn Piotra Wielkiego” (rozpoczęta w 1827)

Warto wiedzieć: Aleksandr Puszkin, jako reformator języka rosyjskiego, wprowadził do literatury elementy mowy potocznej, co stanowiło rewolucję w porównaniu do wcześniejszych, bardziej formalnych stylów.

Grupy Literackie i Kółka

• „Arzamas” – grupa walcząca o wprowadzenie języka potocznego do poezji.
• „Zielona lampa” – kółko literackie z powiązaniami z ruchem dekabrystów.

Chronologia Ważnych Wydarzeń

Warto wiedzieć: Decyzja o wydawaniu własnego pisma „Sowriemiennik” była ważnym krokiem w karierze literackiej Puszkina, świadczącym o jego aspiracjach do kształtowania życia intelektualnego Rosji.

Wpływy i Inspiracje

• Pradziadek Abram Hannibal – czarnoskóry Abisyńczyk, który uzyskał szlachectwo.
• Niania Arina Rodionowna Jakowlewa – przybliżenie kultury ludowej.
• George Gordon Byron (bajronizm) – wpływ na wczesną twórczość.
• Walter Scott – inspiracja dla powieści historycznej „Murzyn Piotra Wielkiego”.
• Adam Mickiewicz – polemika literacka, odpowiedź na „Dziady” w poemacie „Jeździec miedziany”.

Podsumowanie

Aleksandr Puszkin, którego twórczość stanowi fundament literatury rosyjskiej i światowej, pozostawił po sobie dziedzictwo przekraczające epoki. Jako reformator języka i mistrz słowa, jego dzieła – od romantycznych poematów i dramatów po liryczne wiersze i bajki – do dziś wzruszają, bawią i skłaniają do refleksji. Mimo burzliwego życia naznaczonego konfliktami z władzą i tragiczną śmiercią, jego literacki geniusz i głęboki wkład w kulturę zapewniły mu nieśmiertelność.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Aleksandr_Puszkin